با سلام...
ببخشید از این وقفه طولانی...
به علت وجود مشکلات زیاد در انتشار بر روی وبلاگ، پست این صفحه ما به صورت نسخه ی pdf در اختیار شما قرار می گیرد...
مسابقات ریاضی دانان جوان
مسابقه شماره 3
1. صفحه ای را به طور کاملاً تصادفی با دو رنگ قرمز و آبی ، رنگ آمیزی کرده ایم. نشان دهید که همواره می توان سه نقطه ی همرنگ به گونه ای یافتع که رئوس یک مثلث متساوی الاضلاع شوند.
2. هر یک از اعداد 1 تا 106 را با مجموع ارقامش جایگزین می کنیم تا جایی که به 106 عدد یک رقمی برسیم. در این دنباله ی بدست آمده تعداد 2 ها بیشتر است یا تعداد یک ها؟
3. فرض کنید مجموعه ی اعداد طبیعی توسط تعداد متناهی تصاعد حسابی افراز شده باشد. نشان دهید قدر نسبت حداقل دو تا از این تصاعد ها برابر است.
میر ابراهیمی
مهلت ارسال پاسخ ها 9 آذر ماه 1385
مثال ۱۳-۳ : کوچکترین و بزرگترین رابطه هم ارزی روی مجموعه ی دلخواه A را بیابید.
حل: رابطه ی قطری ( همانی )، کوچکترین رابطه ی هم ارزی روی مجموعه ی دلخواه A است. زیرا از تعریف رابطه ی همانی پیداست که برای هر عنصر دلخواه a از A داریم . یعنی رابطه ی همانی خاصیت انعکاسی دارد. همچنین تقارنی است زیرا برای هر
واضح است که
.و خاصیت تعدی نیز به انتفای مقدم برقرار است.
بزرگترین رابطه ی هم ارزی روی A ، مجموعه ی است.
انعکاسی است زیرا
یعنی
,
تقارنی است زیرا اگر
عضوی از
باشد، پس
و
. بنابراین چون
مجموعه ی تمام جفت مرتب های روی عناصر مجموعه ی A است، پس
نیز عضوی از
است.
متعدی است زیرا اگر
و
عضو هایی از
باشند، آنگاه a و b و c عناصری از A هستند. پس هر جفت مرتب از این سه عضو و بخصوص
عضوی از
است.
تعریف تحدید یک رابطه : اگر R یک رابطه در A به توی B باشد، و C زیر مجموعه ای از A باشد، آنگاه تحدید R به C را با نماد نمایش می دهیم و به صورت زیر تعریف می کنیم :
=
دقت کنید که با تعریف بالا، در واقع R را بر C محدود می کنیم.
مثال ۱۴-۳ : اگر R یک رابطه روی A باشد، نشان دهید یک رابطه متقارن روی A است.
حل:فرض کنیم A یک مجموعه دلخواه و R یک رابطه روی آن باشد. ابتدا نشان می دهیم که یک رابطه روی A است.
اگرپس
، بنابراین
=
و
زیر مجموعه ی
است.
اگر پس جفت مرتبی مانند
وجود دارد که a و b عضو هایی از A باشند و
. از طرفی برای هر
داریم
. بنابراین
=
پس یک رابطه روی A است.
حال اگر باشد ، نشان می دهیم
.
یعنی R
یا R-1
.
اگر R پس R-1
، لذا
.
واگر R-1 پس R
، لذا
. بنابراین در هر دو حالت
. پس
متقارن است.
صفحه های قبلی : « ۶ » ، « ۵ » ، « ۴ » ، « ۳ » ، « ۲ » ، « ۱ »
فصل های قبلی مبانی ریاضیات
تعریف رابطه ی انعکاسی ( بازتابی ) : رابطه ی R روی A را یک رابطه ی انعکاسی گویییم هرگاه و فقط هرگاه به ازای هر a در A داشته باشیم .
تعریف رابطه ی تقارنی ( متقارن ) : رابطه ی R روی A را یک رابطه ی متقارن گویییم هرگاه و فقط هرگاه ،اگر آنگاه
.
R متقارن است (
)
تعریف رابطه ی متعدی ( تراگذری ، ترایایی) : رابطه ی R روی A را یک رابطه ی متعدی گویییم هرگاه و فقط هرگاه ،اگر و
آنگاه
. یا
R متعدی است (
)
تعریف رابطه ی پادتقارنی ( پادمتقارن ) : رابطه ی R روی A را یک رابطه ی پادمتقارن گویییم هرگاه و فقط هرگاه ،اگر و
آنگاه a=b .
مثال ۱۱-۳ : اگر باشد، روابط R1 و R2 و R3 روی B را طوری انتخاب کنید که به ترتیب متقارن ، متعدی و انعکاسی باشند:
حل:
مثال ۱۲-۳ : اگر باشد، روابط R4 و R5 روی B را طوری انتخاب کنید که R4 دارای سه خاصیت انعکاسی و متقارن و متعدی و R5 دارای سه خاصیت انعکاسی و پادمتقارن و متعدی باشد.
حل :
.
تعریف رابطه ی هم ارزی : رابطه ی R روی A را یک رابطه ی هم ارزی گوییم هرگاه و فقط هرگاه دارای سه خاصیت انعکاسی ، تقارنی و تعدی باشد.
رابطه ی R4 در مثال ۱۲-۳ یک رابطه ی هم ارزی روی B است.
تعریف رابطه ی ترتیب جزئی : رابطه ی R روی A را یک رابطه ی ترتیب جزئی گوییم هرگاه و فقط هرگاه دارای سه خاصیت انعکاسی ، پادتقارنی و تعدی باشد.
رابطه ی R5 در مثال ۱۲-۳ یک رابطه ی ترتیب جزئی روی B است.
صفحه های قبلی : « ۵ » ، « ۴ » ، « ۳ » ، « ۲ » ، « ۱ »
فصل های قبلی مبانی ریاضیات
دامنه و هم دامنه ی یک رابطه
تعریف دامنه ی یک رابطه : اگر R رابطه ای از A در B باشد، دامنه ی رابطه ی R ، مجموعه ی آن xهایی از A است که به ازای آن ها ، حداقل یک y در B موجود باشد به طوری که x با y رابطه ی R داشته باشد یا xRy . دامنه ی رابطه ی R را معمولاً با نمایش می دهند. بنابراین اگر
، آنگاه
=
دقت کنید که .
به A حوزه ی تعریفِ رابطه ی R می گوییم. در صورتی که این نماد برای توابع با اندکی تغییر همراه است که در جای خود گفته می شود.
تعریف هم دامنه ی یک رابطه : اگر R رابطه ای از A در B باشد، هم دامنه ی رابطه ی R ، مجموعه ی آن yهایی از B است که به ازای آن ها ، حداقل یک x در A موجود باشد به طوری که x با y رابطه ی R داشته باشد یا xRy . هم دامنه ی رابطه ی R را معمولاً با نمایش می دهند. بنابراین اگر
، آنگاه
=
یادآور می شویم که .به Bحوزه ی مقادیریا برد ِ رابطه ی R می گوییم.
مثال ۱۰ -۳ : اگر و
و
، دامنه و هم دامنه ی R را بیابید.
حل :
=
=
=
=
صفحه های قبلی : « ۴ » ، « ۳ » ، « ۲ » ، « ۱ »
فصل های قبلی مبانی ریاضیات